Wat is het DAT-bestandsformaat?
Bestanden met de extensie .dat bevatten tekst- of binaire gegevens. Omdat .dat een extensie voor algemeen gebruik is die door veel niet-gerelateerde programma's wordt gedeeld, kunnen dergelijke bestanden gegevens bevatten met een sterk variërende structuur, betekenis en grootte. De opmaak van deze gegevens hangt volledig af van het programma dat het betreffende bestand heeft gemaakt of gebruikt.
Soms slaan .dat-bestanden gegevens op die een intern onderdeel van een programma zijn en niet handmatig mogen worden gewijzigd. Wanneer de inhoud platte tekst is, kunnen ze met elke tekstverwerker worden geopend; wanneer ze binair zijn, zal een tool zoals HxD of het file-commando op Linux de onderliggende structuur onthullen. .dat-bestanden volgen af en toe een erkend formaat zoals CSV - in dat geval kunnen ze rechtstreeks worden geïmporteerd, geconverteerd of bewerkt in een spreadsheet-applicatie.
In tegenstelling tot getypeerde formaten draagt .dat geen vaste bestandssignatuur (magic bytes), dus de extensie alleen vertelt je niets over de werkelijke codering. Om een onbekend .dat-bestand te identificeren, inspecteer je de eerste bytes in een hex-editor of voer je file mydata.dat uit op Linux/macOS. Een paar bekende programma's geven hun .dat-bestanden een specifieke interne structuur - Outlook voegt bijvoorbeeld TNEF-gecodeerde gegevens toe als winmail.dat, en Minecraft slaat wereld-metadata op in level.dat (een NBT-gecodeerd binair bestand) - maar dit zijn in feite afzonderlijke formaten die toevallig de extensie .dat delen.
Het MIME-type dat gewoonlijk aan generieke .dat-bestanden wordt toegewezen, is application/octet-stream.
Beveiliging & veiligheid
RISICO: MEDIUMEen generieke .dat is ondoorzichtig, dus behandel onverwachte bestanden met zorg: malware slaat soms zijn payload of configuratie op als .dat, en een .dat die van een onbekende bron komt verdient hetzelfde wantrouwen als elke onbekende download. Het inspecteren van een .dat in een hex- of tekstverwerker is veilig - het voert de inhoud niet uit. Ga er niet vanuit dat hernoemen een bestand veilig of bruikbaar maakt; verifieer eerst het echte formaat. Vermijd het uploaden van potentieel vertrouwelijke .dat-bestanden naar online „dataconverters”; gebruik een lokale tool.
Formaatdetails
in een notendopVOLLEDIGE NAAMProgram Data File (generic)
ONTWIKKELAARN/A (generic "data" suffix shared by many programs)sinds 1970s-1980s (generic 'data' suffix predates DOS; used across CP/M, DOS, Unix)
CATEGORIEGegevensbestanden
MIME-TYPEapplication/octet-stream
TYPEGenerieke applicatiegegevens - ondoorzichtige inhoud geschreven door een specifiek programma (tekst of binair)
STANDAARDOpen · royaltyvrij
Deze extensie wordt ook gebruikt door…
- Outlook winmail.dat (TNEF) - Een Microsoft Outlook/Exchange TNEF-wrapper (signatuur 0x223E9F78) die echte e-mailbijlagen verbergt; extraheer met een TNEF-tool.
- Video CD AVSEQ##.DAT - MPEG-1 video opgeslagen in de MPEGAV-map van een Video CD; speelt direct af in VLC.
- Minecraft level.dat / Windows NTUSER.DAT - level.dat is een met gzip gecomprimeerd NBT-wereldbestand (NBTExplorer); NTUSER.DAT is de Windows-register-hive per gebruiker - verwijder deze nooit.
Programma's die DAT-bestanden openen
Windows3 apps
FileAlyzer
Gratis Rechtermuisklik → FileAlyzer om headers te analyseren en te raden wat de onbekende .dat werkelijk is. 
Notepad
Open-source Open de .dat - als je leesbare tekst ziet, is het een configuratie/logboek/export; bij wartaal is het binair en is de originele app nodig.
HxD (hex editor)
Gratis Inspecteer de eerste bytes om het echte formaat te herkennen (bijv. 1F 8B = gzip, 50 4B = ZIP, leesbare ASCII = tekst). 
macOS1 app
TextEdit / any text editor
Ingebouwd Open de .dat als platte tekst; leesbaar betekent configuratie/export, wartaal betekent binaire gegevens die de bron-app nodig hebben. 
Linux1 app
file (command line)
Open-source Voer 'file unknown.dat' uit in een terminal om het werkelijke inhoudstype te identificeren en open het vervolgens met het bijbehorende programma. Technische details
diepe specificaties| Formaat type | Generieke applicatiegegevens - de inhoudsstructuur wordt volledig gedefinieerd door het schrijfprogramma; geen universele codering of lay-out |
| Inhoudscodering | Tekst of binair; bepaald door de producerende applicatie |
| Bestandssignatuur (magic bytes) | Geen voor het generieke formaat - identificatie vereist inspectie van de bestandsinhoud of kennis van de bronapplicatie |
| MIME-type | `application/octet-stream` |
| Typische gebruiksscenario's | Configuratieopslag, applicatiecache, opgeslagen spelstatus, export/import-uitwisseling, interne programmastatus |
| Identificatiemethode | Voer `file <bestandsnaam>.dat` uit op Linux/macOS, gebruik TrID of FileAlyzer op Windows, of inspecteer met een hex-editor |
| Verwerking van tekstvarianten | Wanneer de inhoud platte tekst is, kan elke tekstverwerker (Notepad, TextEdit, nano) deze openen en weergeven |
| Verwerking van binaire varianten | Binaire `.dat`-bestanden vereisen een hex-editor zoals HxD, of de specifieke applicatie die ze heeft geproduceerd |
| Benoemde variant: winmail.dat | TNEF (Transport Neutral Encapsulation Format) e-mailbijlage geproduceerd door Microsoft Outlook; vereist een TNEF-decoder om ingesloten inhoud te extraheren |
| Benoemde variant: level.dat | Minecraft wereld-metadatabestand met Named Binary Tag (NBT) codering; slaat wereld-seed, spelmodus, tijd en spelerpositie op |
| Benoemde variant: video.dat | MPEG-1 videostream in Video CD (VCD) sectorformaat; afspeelbaar met media players die VCD ondersteunen |
| CSV-compatibele variant | Sommige applicaties schrijven `.dat`-bestanden als platte CSV of tab-gescheiden tekst, direct importeerbaar in spreadsheetsoftware |
| Gerelateerde extensies | `.data`, `.bin`, `.db`, `.tmp` - alternatieve generieke data-achtervoegsels gebruikt in vergelijkbare contexten |
| Platformgeschiedenis | Het achtervoegsel `.dat` wordt sinds de late jaren 70 en 80 gebruikt in CP/M, MS-DOS, Unix en Windows |
| Uitgebracht | 1970s-1980s (generic 'data' suffix predates DOS; used across CP/M, DOS, Unix) |
| Open standaard | Ja · royaltyvrij |
DAT conversies
Mogelijk
.DAT .CSVGIDS
Ja - als het .dat-bestand tekst met scheidingstekens bevat (rijen met komma's, tabs of puntkomma's), kan het…
Hoe te converteren
.DAT .TXTGIDS
Ja - als het .dat-bestand leesbare tekst bevat, is het hernoemen van een kopie van .dat naar .txt of het…
Hoe te converteren
.DAT .XMLGIDS
Ja - als het .dat-bestand gestructureerde tekst met scheidingstekens bevat, kan een Python-script dit…
Hoe te converteren
Community V&A
gevraagd door gebruikers
D
L
Veelgestelde vragen
Hoe kan ik zien welk programma mijn .dat-bestand heeft gemaakt?
Kijk naar de map waarin het staat en de bijbehorende bestanden (de naam van de app is meestal in de buurt), controleer dan de eerste bytes in een hex-editor of voer TrID / het Linux 'file'-commando uit om een bekende signatuur te vinden.
Ik heb mijn .dat geopend in Kladblok en het is wartaal - wat nu?
Dat betekent dat het binaire gegevens zijn, geen tekst. Zoek het programma dat het heeft gemaakt (controleer de map/app waar het vandaan kwam) en open het daar, of gebruik FileAlyzer / 'file' om het echte formaat te identificeren.
Kan ik een DAT-bestand converteren naar iets bruikbaars?
Alleen als je weet wat het werkelijk is. Als het tekst met scheidingstekens is, kun je het importeren naar CSV/XLSX; als het binaire app-gegevens zijn, is er geen generieke converter - je moet het openen in het programma dat het heeft gemaakt en van daaruit exporteren.
Kan ik .dat gewoon hernoemen naar .jpg / .mp3 / .docx?
Hernoemen converteert nooit gegevens - het werkt alleen als het bestand al dat formaat IS met een verkeerde extensie. Verifieer eerst het echte formaat (hex-editor of 'file'-commando) en hernoem het dan pas.
Is het veilig om een .dat-bestand te verwijderen?
Dat hangt ervan af wat het heeft geschreven. App-caches zijn meestal veilig om te verwijderen en worden opnieuw gegenereerd, maar het opslag- of gegevensbestand van een programma kan belangrijk zijn - en systeem-.dat-bestanden moeten met rust worden gelaten. Identificeer de eigenaar voordat je verwijdert.
Waarom zijn er zoveel verschillende .dat-bestanden die anders werken?
Omdat '.dat' gewoon 'data' betekent - het is een generiek label dat veel niet-gerelateerde programma's hebben hergebruikt. Elke app definieert zijn eigen .dat-indeling, dus er is geen enkele manier om ze allemaal te openen.
Referenties
1TrID - file identifier (signature database)mark0.net
2FileAlyzer - file analysis toolwww.safer-networking.org
